Blogue

Review

Stuart Bruce, Chain DLK, 11 juin 2019
mardi 11 juin 2019 Presse

There’s a strongly academic approach at work in UK-based Nikos Stavropoulos’ first album (perhaps unsurprisingly for someone with a Doctor title). It’s a compilation of eight works dated between 2003 and 2017, each typically between seven and eleven minutes long and each accompanied by their own independent explanatory paragraph that describes or justifies it with reference first to its title, then by the musical process by which it was reached.

Despite being a compilation spanning works over more than a decade though, this still holds together with the consistency of an artist album, because of a relatively singular and persistent approach. Predominantly, this is electroacoustic music with quite a bubbly nature, transposing biological data and rapid but arhythmic organic noises into fragile-sounding synthetic tones. It’s frequently scratchy, but interspersed with occasional thicker and wetter bass noises and rumbling percussive grumbles that add an unpredictable drama. The result is both atmospheric and alien, with a generally intimate, sometimes almost claustrophobic tone.

Pieces like Ballistichory, despite being inspired by seed dispersal, sound organically alive in a way that is unlikely to appeal to anyone with phobias of crawling insects, sounding as it does like angry ant colonies microphoned up while they strategise and attack. Other works like Nyctinasty and Granatum are drawn from very similar source remedies but are a little mellower, despite still being rapid — like a sonic interpretation of what vegetables would sound like if they could tweet like songbirds.

Granicus stands out as an exception, by drawing from ancient-sounding Eastern European and Asian dance rhythms that are contrasted and contradicted against themselves to some degree, but which for the most part hang together as a dramatic piece worthy of a dusty, desert-based, before-the-battle-tension scene for a non-existent movie.

There’s something a little over-familiar about the release as a whole — the combination of wet and bubbly organic grain noises feel a little like an electroacoustic staple and it doesn’t feel like any new ground has been identified with it here. To its credit though it is a polished and accessible example of it, with accompanying texts that serve well as an introductory process for new or sceptical listeners.

Predominantly, this is electroacoustic music with quite a bubbly nature, transposing biological data and rapid but arhythmic organic noises into fragile-sounding synthetic tones.

Review

Ed Pinsent, The Sound Projector, 9 juin 2019
lundi 10 juin 2019 Presse

David Berezan was last heard by us with his 2013 collection Allusions Sonores, but he’s here today with Cycle nautique (IMED 18154). Unlike our two English composers above, this award-winning fellow is strictly Canadian and has held residencies in Calgary and Montréal. The entire set here has a maritime theme, with titles such as Lightvessels, Moorings and Offshore, and creates impressionistic sketches of the life on the ocean wave. However, not content with the usual viewpoint behind the wheel, Berezan also explores imaginatively what it might be like among the submerged hulls bumping about when they’re tethered along the waterfront, and tries at all times to confuse our sense of “place” by treating the ship’s exteriors like interiors, and vice versa. I’m all for letting the seawater flood inside the vessel whenever possible. One interesting experiment has been to use the clarinet improvisations of Marij von Gorkom in service of his grand plan; given the nature of the genre, her sounds are completely transformed by Berezan’s intensive digital processing, but it’s the unique action of her mouthpiece that lends Offshore its distinctive character. I’m also taken with Buoy, which speculates about the nature of the signals (bells, whistles) used by buoys to aid navigation, producing information which can also help with scientific research to do with the tides and the weather. Field recordings of wind and oceans are thus mingled with bell sounds and impressions of data-streams whizzing through the atmosphere. I like the imaginative nature of this set.

I like the imaginative nature of this set.

Review

Ed Pinsent, The Sound Projector, 9 juin 2019
lundi 10 juin 2019 Presse

Adam Stanovic was born in Leeds, now has residency at Sheffield. Here he is with Ténébrisme (IMED 18153) 1 showcasing very recent compositions 2015-17. He exhibits the now-commonplace concerns with transforming musical instruments, pieces of metal, audio travelogues and such like, but his feisty essays indicate he is trying to challenge the received wisdom of contemporary electro-acoustic music, expressing a certain frustration with over-used tropes in the genre. A dull-witted noise-lover like me can certainly dig his roary pieces, which have a lot more fire and chaos than we’re used to in the field; plenty of tidal waves of digital information surging and rebounding around imaginary spaces like titanic forces, sometimes with quite shocking dynamics, cut-offs, and wild timbral shifts. Ctrl C, Metallurgic and Inam all have this rather threatening density to them, and Foundry Flux is as alarming a portrait of Sheffield’s industrial past as you’re ever likely to hear. Bonus points too for composing a homage piece to Beatriz Ferreyra, the Argentinian wild lady of electro-acoustic music.

A dull-witted noise-lover like me can certainly dig his roary pieces, which have a lot more fire and chaos than we’re used to in the field

Kritiek

Ben Taffijn, Nieuwe Noten, 4 juin 2019
lundi 10 juin 2019 Presse

In de wereld van de elektro-akoestische muziek is het Canadese label empreintes DIGITAles een begrip. Tijd dus om een aantal albums die hier onlangs verschenen de komende dagen onder de loep te nemen. Te beginnen met Cycle nautique van de Canadese componist David Berezan, tevens directeur van de Electroacoustic Music Studios in Manchester en Senior Lecturer in Electroacoustic Music aan de University of Manchester.

Tevens is hij de oprichter van MANTIS (Manchester Theatre in Sound) met als doel om de uitvoeringspraktijk van elektro-akoestische muziek mogelijk te maken. Ook hier gaat dat gepaard met het opstellen van een relatief grote hoeveelheid luidsprekers om een breed klankpalet te creëren. We zien dit bijvoorbeeld ook terug in het door Francois Bayle ontworpen Acousmonium, waar ik eerder over schreef naar aanleiding van het FAQ Festival 2016, dat deels was geweid aan de elektro-akoestische muziek. Kenmerkend voor deze componisten, die hun werk bij empreintes DIGITAles uitbrengen is dat het hier in alle gevallen gaat om gecomponeerde muziek, ontstaan in de studio en niet om improvisatie, zoals we dat bij elektronische muziek eveneens vaak tegenkomen. En dat deze wortelt in de Musique concrète, waarin alledaagse geluiden in de vorm van samples de basis vormen van een compositie.

Alle vijf de stukken op dit album van Berezan, die samen de Cycle nautique vormen, voldoen aan deze definitie. En aangezien voor dit album, zoals de titel reeds aangeeft, Berezan zijn inspiratie haalde uit de maritieme wereld, horen we hier een uitgebreid scala aan geluiden die daarin hun basis vinden. Zo verwijst Lightvessels naar de lichtbakens die op zee schepen de weg wijzen en dienen als radio- en weerstation. Als basis gebruikt Berezan hier langgerekte geluiden, regelmatig klinkend als een duistere mist, die hij aanvult met knarsende, piepende en tikkende geluiden, soms net morsetekens en met het geluid van de golven tot een boeiend, overtuigend en zeer spannend geheel. Voor Moorings gebruikt Berezan de geluiden van scheepstrossen, knarsende touwen, de scheepsromp die langs een boeg wrijft en de krijsende meeuwen en distilleert ook hier een nieuw verhaal uit.

Het kwaliteitscriterium voor dit soort composities ligt duidelijk niet bij het basismateriaal. Berezan ontleent ze hier aan de maritieme wereld, maar had net zo goed een andere basis kunnen nemen. Waar het veeleer om draait is wat je als componist uiteindelijk doet met deze geluiden, hoe verwerk je deze tot een nieuw en coherent geheel. Daarin zit er inderdaad weinig verschil met de componist die akoestische instrumenten inzet om zijn verhaal te vertellen. Berezan slaagt er beslist in om dit basismateriaal effectief in te zetten en het beste voorbeeld daarvan is wellicht Offshore. Want beluister je dit stuk zonder er iets over te lezen dan denk je dat ook je ook hier die knarsende touwen en langs boeien wrijvende scheepsrompen hoort die zo’n grote rol spelen in Moorings. Niets is echter minder waar: de geluiden die Berezan hier gebruikt komen uit een opname van een op haar basklarinet improviserende Marij van Gorkom! De basis is dus een geheel andere, maar qua uitwerking past dit Offshore naadloos bij de overige vier stukken van dit album, waarin de componist de maritieme wereld in geluid wil vangen.

In Buoy vervolgt hij zijn ontdekkingstocht met de geluiden die bij zeeboeien horen: pulserende signalen, codes, bellen, fluiten en natuurlijk de golven, die soms met grote heftigheid klinken. En ook hier weet Berezan weer een boeiende spanning te creëren. Tot slot klinkt Starboard waarin Berezan kiest voor een veel sfeervollere aanpak. De afzonderlijke geluiden zijn hier minder goed herkenbaar en meer onderdeel van een groter harmonieus geheel. Een bijzonder slot van een intrigerend album.

A special ending to an intriguing album.

Kritiek

Ben Taffijn, Nieuwe Noten, 5 juin 2019
lundi 10 juin 2019 Presse

De Engelse componist, uitvoerder en geluidsartiest Alistair MacDonald is met zijn laatste album Cabinets de curiosité, de tweede die hier aan bod komt in het kader van uitgaves van het Canadese empreintes DIGITALes. MacDonald heeft reeds een lange carrière achter de rug. Hij maakt installaties, componeert voor dansvoorstellingen, is actief in de rol van improvisator binnen de elektro-akoestische muziek en schrijft vrij werk voor diverse gezelschappen.

Zoals David Berezan zich voor Cycle nautique liet inspireren door de maritieme wereld, zo liet MacDonald zich voor dit album inspireren door de collecties die de natuurhistorici aanlegden. Iets dat reeds begon in de zestiende eeuw. Wunderkammer werden deze ook wel genoemd, of ‘Cabinets de curiosité’. Een prachtig voorbeeld daarvan haalt MacDonald zelf aan: de collectie die de eigenlijke vader van de evolutietheorie, Alfred Russel Wallace van zijn reizen mee terug nam en waarover hij schrijft in ‘The Malay Peninsula’ uit 1869. Trouw blijvend aan zijn stiel was voor MacDonald de radio een cabinet de curiosité: “with its ‘magic-eye’ tuning indicator and its exotic world of sounds veiled in hiss and crackle. Language, music and noise combined as I spun the dial.” En dus combineerde MacDonald voor dit album geluiden die hij in de loop van de jaren heeft verzameld, tot een intrigerend geheel. In The Tincture of Physical Things gaat het daarbij om “an alchemist’s toolkit: the ‘base materials’ of earth, water, fire and air”. Geluiden dus die we allemaal kennen, maar die door MacDonald op originele wijze tot een nieuw geheel aaneen worden gesmeed. Bijzonder daarbij is dat het geheel zeer contrastrijke muziek oplevert. Klinkt het geheel het ene moment nog fluisterzacht, het volgende moment stormt het door de luidsprekers.

De kunstwerken van glas van kunstenares Carrie Fertig vormen de basis voor Scintilla, waarin we de subtiele klankwereld van hoge tonen kunnen bewonderen in alle denkbare nuances, zwevend boven een lange drone. De klap waar Final Times mee aanvangt, direct na dit subtiele Scintilla doet ons even opveren. Daarna horen we stemmen. We zijn in Glasgow, MacDonald’s woonplaats. Stemmen, voorbij rijdende auto’s, vrachtwagens en het gestage geluid van wielen van de metro over de rails, een politiefluitje, een stel giechelende meiden en de krantenverkoper die we de titel van het stuk horen schreeuwen. Alledaagse geluiden die op zichzelf niets muzikaals in zich hebben, maar hier, op deze wijze gerangschikt, iets boeiends krijgen.

In Psychedelian Streams brengt MacDonald een homage aan Della Derbyshire, een Engelse pionier in de elektro-akoestische muziek van de jaren ’60 en ’70, die MacDonald leerde kennen via de hierboven genoemde radio. Haar muziek vormt de basis voor een uitdagend en zeer spannend collage. En zoals wij foto’s maken tijdens de vakantie, zo maakt MacDonald geluidsopnames, bijvoorbeeld tijdens een reis door Zuid Polen, verwerkt in Bound for Glory (Postcard from Poland). Een intiem portret: we horen Poolse stemmen, afgewisseld met een nostalgisch klinkend melodietje op de radio, gevolgd door het geluid van een over de rails denderende trein, de intimiteit verstorend. We horen het fluitsignaal, gezangen in een kerk, omgeroepen treinberichten en weer die wielen over de rails. Kortom een geluidsalbum van een weekje vakantie.

Met Equivalence zijn we weer in de wereld van de beeldende kunst en wel heel specifiek die van Carl Andrés sculptuur Equivalent VIII, bestaande uit nauwkeurig gerangschikte bakstenen. Het bood inspiratie voor het meest abstracte en meest coherente stuk van dit album. Want hoe verklank je zo’n kunstwerk? MacDonald koos voor het geluid van het schuiven met een steen, het schrapen, verschuiven, vergruizen, en dat eindeloos, steeds sterker en krachtiger. Heel bijzonder allemaal. Tot slot horen we Wunderkammer waarin MacDonald aanhaakt bij die collectie van Wallace waarover ik hier boven reeds sprak. MacDonald: “One hundred an fifty years later, I visited some of the vibrant, sonorous jungle Wallace had explored and made my own collection of sounds. I imagine the insects, and the fish, “all well preserved in… hundreds of glass jars.” neatly arranged in ‘cabinets of curiosities”.

For MacDonald, staying true to his style was a cabinet de curiosité: “with its ’magic-eye’ tuning indicator and its exotic world of sounds auctioned in hiss and crackle. Language, music and noise combined as I spun the dial.” And so for this album MacDonald combined sounds that he has collected over the years, into an intriguing whole.

Kritiek

Ben Taffijn, Nieuwe Noten, 6 juin 2019
lundi 10 juin 2019 Presse

Na albums van David Berezan en Alistair MacDonald, is nu Ténébrisme van Adam Stanović aan de beurt, dat eveneens verscheen bij empreintes DIGITALes. Stanović is altijd gefascineerd geweest door elektronische muziek. Zijn carrière begon dan ook met het experimenteren met bandrecorders en mini-discs. Een stap die hem uiteindelijk bracht tot een studie aan het Leeds College of Music en aansluitend aan de University of Leeds. Hij deed vervolgens zijn PhD in Londen en is tegenwoordig, naast componist, Senior Lecturer aan de University of Sheffield.

In tegenstelling tot de albums van Berezan en MacDonald, heeft Ténébrisme geen centraal thema dat de stukken bij elkaar houdt. Of het zou de fascinatie moeten zijn voor het proces van componeren, want dat komt in alle zes de stukken, die allen ontstonden in de jaren 2015 tot 2017, wel degelijk aan de orde. Zo kwam Crl c stand door een vraag van mede componist Ben Gaunt, om een re-mix te maken van zijn ’16th Century Horror’ een stuk voor fluit, hobo en piano. Naar eigen zeggen ging Stanović in eerste instantie zeer bescheiden met dit muzikale materiaal aan de slag, met de intentie dicht bij het origineel te blijven. Dat lukte niet echt en hij besluit zijn verhaal dan ook met de mooie opmerking: “A few brief hints of the instrumental origins lurk throughout, but ultimately there is little that connects Crtl c with Gaunt’s work. As is often the case, things apparently “copied” are all-too-often unique.” Het maakt het stuk niet minder geslaagd — al ken ik het origineel niet — en Stanović weet hier te overtuigen met duistere, dreigende, maar tegelijkertijd ook sfeervolle klanken.

Ook in Metallurgic houdt Stanović zich nadrukkelijk bezig met het proces van componeren binnen de elektro-akoestische muziek, of nauwkeuriger geformuleerd: hoe rangschik je de samples op een goede manier tot een muziekstuk, zonder daarbij in clichés te vervallen? De oplossing die hij koos is bijzonder: het geluid opnemen van een grote hoeveelheid metalen objecten, daarmee aan de slag gaan zonder zich te bekommeren om eventuele clichés, maar deze juist te parodiëren. “And I completed the piece having developed a genuine and long-lasting respect for the very trope that I had set out to parody.” En ja, dit klopt helemaal. Dit stuk heeft zeker iets voorspelbaars, maar dat laat onverlet dat de componist ook hier weet te overtuigen. in Inam van een jaar later, neemt Stanović het beginfragment van Mettalurgic, dat wel wat weg heeft van distorsie op een elektrische gitaar, als basis voor een geheel andere compositie. Overigens weet hij ook hier weer te verrassen met een vrij duistere, overrompelende aanpak. De muziek is heftig, disruptief en gaat duidelijk een paar stappen verder dan die in Metallurgic. Het ‘Metal’ uit Metallurgic is hier nooit ver weg.

Tijdens een residentie in het Centro Mexicano para la Música y las Artes Sonoras (CMMAS) in 2016 verdiepte hij zich in de manieren waarop een melodisch thema, hier gespeeld op een piano, met behulp van elektro-akoestische technieken getransformeerd kan worden. Het leidde tot Inja, dat zo ongeveer het tegenovergestelde is van Inam. Een ambient-achtige sfeer creëert Stanović hier. En dan is er Foundry Flux waarin de componist zich laat inspireren door een oude gieterij in Sheffield die tot 1951 als zodanig in gebruik was en nu is getransformeerd in een artistieke vrijplaats, zoals we dat op veel plekken tegenkomen. Het vloeien van het hete staal nam Stanović als uitgangspunt en trok dat door naar het vloeiende dat ook in verandering zit, bijvoorbeeld die van de stad. Muzikaal koos hij daarom voor het geluid van verkeer, wat hier overigens ook wel wat weg heeft van het geluid van de branding, en de dynamiek die daarbij hoort. Tot slot brengt Stanović, met Would be to seek een hommage aan één van de grondleggers van de elektro-akoestische muziek, Beatriz Ferreyra die in 2017 tachtig werd.

Stanović manages to convince with dark, threatening, but at the same time atmospheric sounds.

En poursuivant votre navigation, vous acceptez l’utilisation de cookies qui permettent l’analyse d’audience.