Een delirium voor je plezier, kan dat? Volgens Paul Dolden wel, want niet alleen de titel van zijn vierde cd Délires de plaisirs maar ook de muziek zelf past bij dat thema. De Canadees brengt zijn muziek uit op het label empreintes DIGITALes, dat zich normaliter kenmerkt door bijzondere elektro-akoestische muziek en musique concrète. Dolden lijkt zich in de eerste vier stukken (Entropic Twilights) als een dolleman met progrock, ethnische percussie en koren de klassieke muziek aan te vallen. Hij stort zoveel stijlen, genres en samples door elkaar, dat het een plunderphonics-grabbelton vol onherkenbare referenties is geworden. Tussen alle gekanaliseerde kakofonie zitten heel mooi rustieke stukken. Het is een soort op hol geslagen musique concrète geworden, waarin hij op ingenieuze wijze de caleidoscopische puzzel in elkaar schuift, waarvan de stukjes gevormd lijken te worden door Stravinsky, Webern, The Residents, John Oswald, Univers Zero en Zappa. Het zou nog fraaier zijn geweest als hij het minder digitaal had laten klinken. Verder zijn het 50 minuten vol overdonderende machinale en klassieke flarden. Het vijfde en zesde stuk The Gravity of Silence. Resonance #5 en The Heart Tears itself Apart with the Power of its own Muscle. Resonance #3 komen uit zijn Resonance-cyclus. De eerste duurt bijna 14 minuten is geschreven voor fluit en tape. In het begin lijkt een soort new age variant van musique concrète te worden. Al snel gaat ook hier de krachtige machine draaien en wordt het een bijna orgastische ontlading van geluid. Gesamplede elektronica, stemmen, trompetten, orkesten en de fluit verhullen ook weer de vele klassieke referenties. Het tweede van iets meer dan 14 minuten zou een subtiel stuk doen vermoeden, aangezien het geschreven is voor 4 violen, 2 altviolen, 2 contrabassen en 2 cello’s. Overigens speelt Paul naast gitaar die instrumenten zelf. Op wat rustige jazzy intermezzo’s na, voert Dolden ook hier tempo en volume op. Op bijna metalachtige en soms bombastische wijze presenteert hij de toegepaste klassieke muziek. Ik houd hier zeker van, maar ben toch ook nieuwsgierig naar een meer subtiele aanpak, maar daar zijn op zich genoeg anderen voor te vinden op het label. Eén tip: niet draaien bij knetterende hoofdpijn, romantische avonden of überhaupt in gezelschap. Lekker hard in je eentje genieten van het werkelijk verpletterende, delirium opwekkende geluid.

Échelonnée entre 1988 et aujourd’hui, l’écriture de cette Trilogie d’ondes, triptyque pour ondes Martenot et bande magnétique, écrit pour l’ondiste Suzanne Binet-Audet, ne semble pourtant pas sujette au passage du temps. Au contraire, on croirait qu’un seul et même geste préside aux trois mouvements, tant se manifeste une unité d’écriture tangible entre les trois mouvements, y compris pour le profane que je suis, et qui s’essaie à parler de musique plus contemporaine que véritablement électronique, mais qu’importe.

Voilà donc nos trois pièces écrites dans des contextes fort différents les uns des autres, écrites en des lieux distincts (Montréal, l’Europe), créées lors d’événements eux aussi forts distincts (des festivals de musique électroacoustique européens et canadiens) et initialement publiés sur des disques eux aussi distincts. Les sources d’inspiration elles aussi varient du tout au tout, puisque Voix blanche est une commande de Suzanne Binet-Audet tandis que le dernier volet, La perle et l’oubli, est écrit à partir d’un texte gnostique du deuxième siècle, L’hymne de la perle, attribué à Bardesane.

Malgré cette diversité de contextes, les gestes d’écriture mis en jeu dans les trois volets se rejoignent et forment un tout. Le principal, qui préside à tout le cycle, est le dialogue de deux thèmes (dixit le compositeur et son interprète) qui sont également les cellules récurrentes de l’œuvre: le thème de l’arrachement, déployé selon un long glissando ascendant, et le thème de l’âme, plus harmonique et doux, ensemble égrené de quatre notes qui apportent une respiration après la violence de l’arrachement et qui, dans son lyrisme en demi-teinte, est plus épelé que linéaire. Ces thèmes pour ondes se fondent, dans leur succession, avec le matériau riche en timbres divers, de la bande magnétique, ou s’en dégagent, au gré des inflexions des pièces. Le tout s’organise de manière équilibrée autour de Là où vont les nuages…, puisque ce second volet privilégie le thème de l’âme, tandis que la qualité de la bande magnétique se distingue ici des deux autres volets, par sa variété supérieure de couleurs, d’harmoniques et de timbres.

Le plus important reste que ces trois pièces tirent un large parti des possibilités des ondes Martenot, tour à tour violentes et mystérieuses, douces et inquiétantes, dans un parcours opératique qui semble figurer l’aventure mystique d’une âme ou d’une conscience. Quand enfin a lieu la dernière apparition du thème de l’âme, destiné à clore la trilogie, la tonalité s’enfonce vers des octaves plus graves et la pièce omet la dernière des quatre notes: de cette absence jaillit une sombre aura qui résonne comme une disparition incommensurable, un désastre qui, pour infinitésimal qu’il semble, est gros d’une catastrophe secrète, encore à venir.

Paul Dolden’s albums are few and far between and there is a very simple explanation for that. Just listen to Entropic Twilights, the 49-minute opus taking up most of this CD to hear how many tracks are stacked up, how many fragments juxtaposed, how many structures interlocked. Produced over five years, this triptych draws its inspiration from the overwhelming quantity of music and sounds we are exposed to in a day. Dolden puts so-called serious music, rock, jazz and muzak all on the same level, editing drums and electric guitar into choral passages, using cheesy keyboards in Stockhausen-esque developments. At times, the whole thing sounds like one of Tim Brady’s large projects times ten. Dolden shuffles genres, approaches, winks and quotes, the result being a riveting, engrossed thrill ride that will leave you panting. Maximalist and extremely detailed, the piece is a tour de force and succeeds in illustrating how our constant exposure to all kinds of music tends to drag it all down to a single level. The program on Délires de plaisirs is rounded up by two more pieces from Dolden’s Resonance series, numbers 5 and 3. The Gravity of Silence. Resonance #5 features flutist Chenoa Anderson in a virtuoso contest against herself and Dolden’s banks of samples. The piece is built over graceful melodies that grow increasingly frantic. The Heart Tears itself Apart with the Power of its own Muscle. Resonance #3 follows a similar pattern, although this time the featured performer is Dolden, playing a 10-piece string ensemble all by himself. With its added drums, electric guitar and vocal sections, this work takes us back to the organized eclecticism of Entropic Twilights, by way of Frank Zappa’s cross-stylistic fantasies. Demanding, exhausting, but extremely rewarding.

Two years after the release of Le contrat, Gilles Gobeil’s collaboration with René Lussier, Trilogie d’ondes features the composer coming back to the style we are used to: wide sonic gestures, sound paint thrown left and right by the bucket, doors slamming shut to separate noise from silence. Here, though, Gobeil manages to sound much less caricatured than on … dans le silence de la nuit… These three pieces are filled with subtle details and more nuanced dynamics. Most of all, they all feature Suzanne Binet-Audet, virtuoso of the Ondes Martenot. Maurice Martenot’s uncanny instrument combines the magnetic eeriness of the theremin with the practicality of the keyboard. It can do a lot more than the spooky suspense soundtrack lead lines it is best known for, as Binet-Audet majestically proves. Voix blanche (White Voice) and Là où vont les nuages… (Where Clouds Go) were originally written in the late ‘80s and early ‘90s, but the recordings presented here are fresh. The Ondes Martenot’s role is equal to the tape’s, the two parts intermingling in surprising ways. Composed a decade later, La perle et l’oubli (Pearl and Oblivion) comes closer to a cinema for the ear in which Binet-Audet’s instrument plays the lead character. Rich and skillful, this piece ranks among Gobeil’s most gripping and mature works. The Montréal label empreintes DIGITALes has released Trilogie d’ondes as a DVD with DVD-audio, DVD-video and DVD-rom partitions. In addition to the 48 kHz/24-bit stereo version, it also contains 320 kbps MP3’s of the three works and a 38-picture slide show capturing the ondes Martenot from every possible angle.

Concepto abierto que permite la colaboración del Djeeing y el ruido electrónico abstracto. Motivos rítmicos permean los cortes pero no siendo sino una posibilidad y alternando con pasajes más o menos duros de sampleado digital. Ruidismo hiperdenso, improvisación y composición en un equilibrio interactivo donde las texturas fluyen cual ríos de lava.

In dit programma hoort u regelmatig muziek van jonge veelal niet muzikaal getrainde componisten: elektronische muziek gemaakt met de laptop. Soms fastfood, of een rustige snack tussendoor, maar minstens net zo vaak niet te versmaden. Vanavond aandacht voor de Haute Cuisine: elektronische werken van Gilles Gobeil en Hanna Hartman. Hun beider CV verraadt al dat het hier om zware kost gaat. […]

Het Canadese label empreintes DIGITALes is sinds haar oprichting in 1990 uitgegroeid tot een toonaangevend label op het gebied van moderne elektro-akoestische muziek. Sinds begin 2005 worden de nieuwe releases uitgebracht op DVD-Audio: een speciaal type DVD dat hoogwaardige audio kan bevatten. Voor de kenners onder u hebben we het dan over 24-bit audio, 6 kanaals en tot 96kHz. Kortom: elektronische muziek in de hoogst mogelijke kwaliteit en desgewenst in surround.

Onlangs verscheen op dat empreintes DIGITALes-label de CD Trilogie d’ondes van de Canadese componist Gilles Gobeil, een zwaargewicht binnen de elektro-akoestische muziek en veelvuldig gelauwerd. Het is een trilogie waarin een zeldzaam instrument centraal staat: de Ondes Martenot, een toetsinstrument dat voor het eerst het licht zag in 1928. En ‘licht’ heeft hier een extra lading: zijn uitvinder Maurice Martenot werkte in de eerste wereldoorlog als telegrafist en haalde zijn inspiratie uit de (onbedoelde) klank van de net uitgevonden ‘triode lampen’ waar hij mee werkte.

Vanaf 1928 tot zijn dood in 1980 heeft hij het instrument verder uitgebouwd. De laatste versie is dan ook een transistormodel. Het monofone instrument wordt deels met de toetsen bespeeld, maar ook met metalen ring die het klankkarakter kan beïnvloeden.

We laten van die Trilogie d’ondes nu het eerste en laatste deel horen. De ondes Martenot wordt bespeeld door Suzanne Binet-Audet, de compositie is van Gilles Gobeil. Allereerst Voix blanche gevolgd door het derde deel La perle et l’oubli.