Wagenwijd staan de ogen open. Het is nacht, met een heldere sterrenhemel boven het hoofd. Onwillekeurig worden de lichtpunten verbonden door lijnen. Nieuwe beelden ontstaan. Geluiden die daarbij horen, verzin je in je eigen binnenste. Daarover communiceren is onmogelijk, bij gebrek aan beschrijvingen. Woordeloos woekert de verbeelding rond in deze nachtmerrieloze nacht. Het duurt nog lang eer de ochtend aanbreekt. Alleen met fantasie buitelen de meest fantastische klanken stil, maar niet onhoorbaar tussen de sterren. En daar componeert Hans Tutschku.

De Duitse geluidmeester is er vroeg bij. Al jong wordt hij professioneel actief in de muziek en van tournees met Stockhausen tot het Instituut voor Sonologie en Ircam bekwaamt hij zich in de kunst van elektronische meerkanaalspresentatie van composities. Tutschku onderzoekt in zijn werk nadrukkelijk de impact van intuïtie op computermuziek. Een kleine vonk aan inspiratie leidt hem op die golf door klankonderzoekingen. Zo triggeren piano’s die loos in een conservatorium staan het idee om de dromen van die desolate instrumenten hoorbaar te maken; de ‘onpianistische’ expressies, zoals Tutschku ze noemt. En de componist blijkt net als zijn luisteraar verbaasd over waar de research hem naar het innerlijk van de piano voert; stap voor stap verder op de sonische reis.

In ‘Issho ni’, het afsluitende van de verzameling van drie recente stukken op Firmament, plaatst Tutschku harmonie centraal. Die construeert hij uit slaapliedjes, folksongs, gezongen gebeden en kinderliedjes uit vele culturen. Tutschku probeert zo te komen tot een utopische eenheid waarin alle etniciteiten samen optreden en veren. Seculier en religieus vloeien samen, postmodern gecomponeerd en eeuwenoud ook, plus: de menselijke stem en elektronische (micro) bewerkingen. De compositie ademt intens ritueel. Niet in het minst omdat Tutschku deze live over vele kanalen om zijn publiek heen uitstuurt. Dat wordt zo passieve getuige van de omringende feestelijkheid; een jubelend Denkmal voor eenheid dat alleen in de verbeelding kan bestaan of muziek die zo tastbaar is als de halve bol die de sterrenhemel boven je vormt als je op je rug in het warme gras ligt?

Kopfkino, een mooi Duits woord dat het werk van Georges Forget puik weet te vangen. De breedte van een cinema, de opeenvolging van scènes, het narratieve karakter, maar dan zonder dat je iets te zien krijgt: allemaal voor in het bolletje, ook met de ogen open trouwens. En dat ergens flipperkast-tikkend tussen academische, gecomponeerde muziek, indie-experiment en contemporaine musique concrète. Het speelt zich bovendien allemaal niet vroeger af, maar nu. Zet de stereo uit en de projector stopt, acuut. Het laatste, ondeelbare heden; daar richt Forget zich volledig op.

Forget laat zich inspireren door Baudelaire en Jünger, maar net zo goed hoor je de invloed van Pierre Schaeffer en John Cage of Chris Watson en BJ Nilssen. Poëtische literaire ideaalbeelden botsen op feitelijke waarnemingen in noisy fieldrecordings. Gedragen romantiek en stadse zakelijkheid schurken langs elkaar heen in minisymfonieën waarin dramatische dynamiek hoogtij viert. Forget lijkt het de toehoorder liefst niet makkelijk te willen maken, maar schijn bedriegt. Moet er gebakken lucht van gemaakt worden?

Le dernier présent drukt het oor tegen de speaker. Hoor! Luister! Hier! Onwillekeurig slaat die projector wel aan en dan komen de beelden. Forget registreert en regisseert. Nu eens scherp, dan in een bewust verveegde vaagheid. Tussen de shots schakelt hij van bemoedigend, lieflijk of aanlokkelijk sirenengeschrei naar nachtelijke oorlogshorror en omineuze voetstappen. Kinderlijk dromerige onschuldblikken worden afgewisseld met hectische montages die de elektrische energie van een nooit slapende stad ademen. Daar zie je met je oren.