Released only recently via the 1990-established imprint Empreintes Digitales is L’inaudible, the third full lenght album effort by Montréal-based composer Stéphane Roy. Working on the acousmatic side of things we see Roy presenting a selection of seven pieces on this longplayer, all created within the past twelve years with some being finished in multiple sessions spread over several years. Opening with Maelström the first step of the musical journey is a twisted, whirling and grinding piece built from cold digital Noize eruptions regularly, yet irregularly bending, twisting and interrupting tender, and partly dramatic, Ambient atmospheres in a collage’esque manner whereas the Train d’enfer brings tension in form of dark, brooding atmospheres and various scraping, clanging metal pieces before the subsequent triplet of “Section 1 — 3” provides a perfectly intense, nerve-wrecking score of sorts for your favorite underground psycho horror flic out of the 60s or 70s. Les aurores pourpres first sees Stéphane Roy on a fragile, ethereal Deep Listening Music tip, slowly progressing from a minimalist approach into large scale drama with hefty sonic masses grinding and shifting within the stereo field before making way for spatial sparseness once again, Les territoires secrets caters cold, quivering and somewhat retrofuturist Ambient pulses which are evoking echoes of memories of very early Oval works and other intense, experimental Deep Listening adventures of the late 90s alongside various background rumblings, sounds of pouring liquids and short percussive eruptions before the final cut named Voies crépusculaires ventures off into solemn Dark Ambient territories with a certain cut-up twist paired with (Neo)Classical influences to provide a closing for a well meandering, varied and close to indescribable journey into one of the most experimental spheres of the electronic music scene in terms of compositional approach.

The work of Todor Todoroff might be a bit closer to architecture and structural engineering than to conventional electroacoustic composition. He’s been working on “interactive systems” for about 25 years now, making ingenious use of sensors which might be used to trigger sonic events. Almost all of the pieces on Univers parallèles are based on gestures and movements which create a sound, whether that’s a dancer on stage doing avant-garde steps, or a painter applying the brush to the canvas, or the action of flowing water. From quite small and intimate movements, large-scaled and mysterious sounds emerge. On Rupture d’équilibre, one of the more dramatic pieces here, it’s done by a pendulum swinging back and forth — or at any rate, a virtual pendulum. Rather than rig up an old grandfather clock, as you or I might have tended to do, Todoroff elected to created a simulation of a pendulum and “played” it like an instrument in a set-up that also included potentiometers (instrument of choice in Stockhausen’s electronic experiments). Interesting methods for sure, though the transformations and distortions that result are not especially bold or unusual, and I found the compositions to be very shapeless and uncertain. However, this Belgian composer has a knack of sometimes turning that uncertainty into intrigue and mystery.

Toen onlangs bekend werd gemaakt dat we afstevenen op een beleid waarin de subsidies voor cultuur danig teruggeschroefd worden, schreeuwden cultuurmakers van alle slag (terecht!) moord en brand.

Wanneer we de (uitgebreide, 6 pagina’s tellende!) perstekst die we bij Todor Todoroffs overzichtscompilatie Univers parallèles doornemen, zijn we vrij zeker dat het nieuws hem ook niet onberoerd gelaten heeft.

Voor vele van zijn werken kreeg deze telecommunicatie-ingenieur/gespecialiseerde computermuzikant immers een financieel duwtje in de rug of schreef hij werken in opdracht van diverse instanties.

Todoroff was gedurende vijf jaar hoofd van de Computer Music Research aan de Polytechnische Faculteit in Bergen en is mede-oprichter en verantwoordelijke van FeBeMe (Belgische Federatie van Elektro-akoestische muziek), alsook van de ARTeM studio in Brussel (Art, recherche, technologie et musique) alwaar hij zijn werken vereeuwigd.

De muziek die hij zelf componeert kronkelt zich een weg doorheen het brede culturele veld, gaande van concerten, film, video, dans, theater en geluidsinstallaties.

Univers parallèles is met zijn 6 (uiteenlopende) stukken, elk uit een andere periode (2008, 2003, 2001, 1991, 1993 en 2015) een perfecte eerste kennismaking met deze misschien niet zo heel bekende maar in zijn vak toch wel grote Belg.

In zijn elektro-akoestische muziek toont hij een speciale interesse voor multifonie en ruimtelijke ordening van geluid, maar ook voor het onderzoek naar nieuwe vormen van geluidstransformatie.

Wie het arty farty gehalte in zijn muziek liefst zo laag mogelijk wil houden, laat deze artiest dan ook maar beter voor wat hij is. De moedige volharders zullen met mij toegeven dat op deze cultureel zeer verantwoorde compilatie best wel wat boeiends te rapen valt.

Wanneer zo’n release gepaard gaat met zo’n zeer uitgebreide uitleg zoals hier het geval is, dan is het ook vaak het geval dat de werken vooral dankzij deze informatie gaan boeien. Vergelijk het voor mijn part met (hedendaagse) kunst: zonder uitleg van de kunstenaar of gids ligt de achterliggende beweegreden vaak mijlenver van je intuïtie. Maar is dat ook niet net de bedoeling van kunst? Het is alleszins een mooie eigenschap dat het de mens aanzet tot het zelf vormen van associaties, gevoelens en esthetiek.

U kan dus luisteren met de verhalen achter de stukken van Univers parallèles in uw achterhoofd (na enig opzoekwerk zal u deze wel terugvinden op het web) of alles als op een onbeschreven blad laten binnenkomen en er u eigen invulling aan geven. Aan u de keuze.

Wenst u toch wat meer info, alvorens uw zuurverdiende centjes als uw eigenste vorm van subsidie hieraan te spenderen, lees dan vooral verder.

We lieten de term arty farty reeds vallen, een begrip dat sommigen met ons zullen delen wanneer ze weten dat het hier gaat over het functioneel inkleuren van stiltes (‘Dédales’), het gebruik van architectuur maar met de focus op individuen die zich bewegen doorheen deze sites (schuren tegen een oppervlakte, wrijven, strelen, met voorwerpen gooien,…) (‘Matières’), geluiden van een vuur die zich in alle variante transformaties ontvouwen (‘Solo Feu’), een onderzoek naar het thema van Eros en Thanatos waarbij het geluid van water en golven en fragmenten uit gedichten van Baudelaire aan elkaar gekoppeld worden (‘Obsession’), een virtueel pendulum gesimuleerd op een computer door een gedempte harmonische oscillator die zones kruist waarvan de grenzen interactief gedefinieerd zijn door de gebruiker (‘Rupture d’équilibre’).

Ongelofelijk boeiend (en dat staat niet altijd gelijk aan een ‘gemakkelijke’ luisterervaring) maar wat ons betreft is het beste tot op het laatste gehouden. Het afsluitende ‘Requiem For A City’ is een ode aan alle slachtoffers van blind geweld, hun nabestaanden en vrienden. Het uitgangspunt zijn de terroristische aanslagen in de Parijse Bataclan (13 november 2015) en in de Brussel (22 maart 2016).

Todoroff schrijft zo een herinnering voor ene zekere Mélanie, een jonge violiste die het leven liet in de Brusselse metro. Todoroff uit zo een roep om in opstand te komen, maar schrijft net zo zeer een eerbetoon aan alle slachtoffers die veel te weinig aandacht kregen in de mediahype die na de aanvallen in gang schoot. De beproeving die de slachtoffers in de Bataclan ondergingen vormt de insteek van dit werk: Todoroff verplaatst zich in degenen die het bloedbad overleefden, en roept het gevoel van eindeloos wachten op. Hoewel Parijs voor hem dus duidelijk de trigger tot het maken van dit stuk was, besloot hij om de stadsnaam niet te vermelden in de titel, aangezien er tal van andere steden waren die met hetzelfde ideologische fanatisme in aanraking kwamen en ten prooi vielen aan deze barbaarse praktijken. Het stuk zou in november 2015 in Brussel in première gaan, maar werd uit angst voor terroristische aanslagen geannuleerd door de lokale autoriteiten.

Gelukkig vond het zijn weg naar deze compilatie, want dit indrukwekkende werk is wat ons betreft alleen al de moeite van de aanschaf waard. Ben je verder niet afkerig van een wandeling door een geluidsmuseum dan kan je dit met een gerust hart subsidiëren. Vergeet de gids niet!

Le son est un matériau que les musiciens traitent et maltraitent, pour en extraire des substances aux variations multi-directionnelles, en fonction de là où ils veulent l’entrainer.

C’est sur les territoires des l’expérimental et de l’électroacoustique que Stéphane Roy opère, regroupant les sources sonores et les field recordings, pour les coller et offrir des géographies accidentées, éprises de science-fiction et d’aridité spatiale.

L’inaudible rassemble des œuvres composées entre 2008 et 2014, le tout formant un ensemble à la cohérence forte, de par les atmosphères développées tournant définitivement le dos à la détermination et la délimitation, pour se laisser porter par le seul flux créatif.

L’artiste offre des œuvres aux contours sculptés dans l’énergie de notre époque, grossissant l’infiniment petit, pour le mettre en exergue aux cotés d’un quotidien harassant, devenu sourd à nos oreilles. Un concentré de textures ordinaires pour une plongée dans l’extraordinaire.

English composer Annie Mahtani studied with Jonty Harrison in Birmingham, and does electronic music, electroacoustic composition, free improvisation, and installations; she expresses an interest in environmental recordings. Five very recent pieces on Racines, of which the earliest dates from 2008. The stories behind these contain her written observations about the very specific places where they were made, or where the original recordings were captured; it’s evident she’s very sensitive to the entire surrounding area, hoping to capture the truth of a locale. I like her subdued, pared-down approach on Past Links, which remains very coherent as it attempts to take on the form of a living museum in sound, using objects from a museum in Dudley to tell the story of the industrial past of the Black Country. Round Midnight derives from her time in the Amazon rainforest, working with Francisco López; having heard my fair share of recordings of frogs, insects, birds and rainfall, I can safely say Mahtani’s is one of the most interesting entries in an over-crowded field. In her hands, the locale becomes an intense, bubbling cauldron of life; the power of nature, cubed. Equally subdued and focussed is Inversions, involving a strange tale of 5000 figures carved out of ice at some open-air exhibit; she creates a minimalist humming atmosphere which may have been derived from the sounds of chiselling and melting ice. Scary; at times it seemed these icy figures were coming to life, forming an army and preparing for an invasion. There’s also Aeolian made from wind recordings in Northumberland, and the very touching (and personal) Racines tordues, about a family tragedy which has evidently deepened her and made her stronger. A most excellent set by Mahtani.

Sophie Delafontaine was born in Lausanne and studied in Belgium; a gifted child prodigy, she seems to have come into electroacoustic music through the medium of dance and movement. I’m quite taken by her refreshing, near-innocent approach to her work on Accord ouvert, which showcases six recent compositions. The overlapping voices (speaking and singing) on Ondiesop are absolutely enchanting, and they swim in and out of a collage which involves running water and stabs of digitally reverbed sound. Respire marche pars va-t-en began life as an observation about breathing — and made me think for two seconds we’d be getting a Pauline Oliveros-like observation — but instead it’s about the forward movement of life, which sets up a kind of swing or pendulum. What I like is the way she makes it part of her personal history; did she do the right thing in leaving Lausanne so young? She reflects, honestly, on her own private impressions of what it all means for her, giving the music depth and feeling. There’s also a droney, languid reflection on the restorative powers of sleep in Dormir, aujourd’hui which uses the speaking voice of Laurent Plumhans to deliver fragments of a lecture in among compelling rise-and-fall electronic tones. The distant sound of a cock crowing at dawn in the middle of this one is about one of the most poetic moments I’ve heard in this genre of music. The three other pieces refer in turn to watchmaking and the tiny springs, the rock formations at Creux-du-van, and the work of Ovid as she tells the story of Echo’s metamorphosis. While it’s possible to situate Delafontaine’s work in the traditions of musique concrète and electroacoustics, she clearly isn’t weighed down by the baggage of history. I mean it as a compliment when I think of her as a naive, instinctive composer, one who is not afraid to source her own life in an honest, personal, diaristic fashion. Some of the stodgier buttoned-up composers on this label could learn a lot from her.