Adam Stanović was born in Leeds, now has residency at Sheffield. Here he is with Ténébrisme (IMED 18153) 1 showcasing very recent compositions 2015-17. He exhibits the now-commonplace concerns with transforming musical instruments, pieces of metal, audio travelogues and such like, but his feisty essays indicate he is trying to challenge the received wisdom of contemporary electroacoustic music, expressing a certain frustration with over-used tropes in the genre. A dull-witted noise-lover like me can certainly dig his roary pieces, which have a lot more fire and chaos than we’re used to in the field; plenty of tidal waves of digital information surging and rebounding around imaginary spaces like titanic forces, sometimes with quite shocking dynamics, cut-offs, and wild timbral shifts. Ctrl C, Metallurgic and Inam all have this rather threatening density to them, and Foundry Flux is as alarming a portrait of Sheffield’s industrial past as you’re ever likely to hear. Bonus points too for composing a homage piece to Beatriz Ferreyra, the Argentinian wild lady of electroacoustic music.

Na albums van David Berezan en Alistair MacDonald, is nu Ténébrisme van Adam Stanović aan de beurt, dat eveneens verscheen bij empreintes DIGITALes. Stanović is altijd gefascineerd geweest door elektronische muziek. Zijn carrière begon dan ook met het experimenteren met bandrecorders en mini-discs. Een stap die hem uiteindelijk bracht tot een studie aan het Leeds College of Music en aansluitend aan de University of Leeds. Hij deed vervolgens zijn PhD in Londen en is tegenwoordig, naast componist, Senior Lecturer aan de University of Sheffield.

In tegenstelling tot de albums van Berezan en MacDonald, heeft Ténébrisme geen centraal thema dat de stukken bij elkaar houdt. Of het zou de fascinatie moeten zijn voor het proces van componeren, want dat komt in alle zes de stukken, die allen ontstonden in de jaren 2015 tot 2017, wel degelijk aan de orde. Zo kwam Crl c stand door een vraag van mede componist Ben Gaunt, om een re-mix te maken van zijn ‘16th Century Horror’ een stuk voor fluit, hobo en piano. Naar eigen zeggen ging Stanović in eerste instantie zeer bescheiden met dit muzikale materiaal aan de slag, met de intentie dicht bij het origineel te blijven. Dat lukte niet echt en hij besluit zijn verhaal dan ook met de mooie opmerking: “A few brief hints of the instrumental origins lurk throughout, but ultimately there is little that connects Crtl c with Gaunt’s work. As is often the case, things apparently “copied” are all-too-often unique.” Het maakt het stuk niet minder geslaagd — al ken ik het origineel niet — en Stanović weet hier te overtuigen met duistere, dreigende, maar tegelijkertijd ook sfeervolle klanken.

Ook in Metallurgic houdt Stanović zich nadrukkelijk bezig met het proces van componeren binnen de elektro-akoestische muziek, of nauwkeuriger geformuleerd: hoe rangschik je de samples op een goede manier tot een muziekstuk, zonder daarbij in clichés te vervallen? De oplossing die hij koos is bijzonder: het geluid opnemen van een grote hoeveelheid metalen objecten, daarmee aan de slag gaan zonder zich te bekommeren om eventuele clichés, maar deze juist te parodiëren. “And I completed the piece having developed a genuine and long-lasting respect for the very trope that I had set out to parody.” En ja, dit klopt helemaal. Dit stuk heeft zeker iets voorspelbaars, maar dat laat onverlet dat de componist ook hier weet te overtuigen. in Inam van een jaar later, neemt Stanović het beginfragment van Mettalurgic, dat wel wat weg heeft van distorsie op een elektrische gitaar, als basis voor een geheel andere compositie. Overigens weet hij ook hier weer te verrassen met een vrij duistere, overrompelende aanpak. De muziek is heftig, disruptief en gaat duidelijk een paar stappen verder dan die in Metallurgic. Het ‘Metal’ uit Metallurgic is hier nooit ver weg.

Tijdens een residentie in het Centro Mexicano para la Música y las Artes Sonoras (CMMAS) in 2016 verdiepte hij zich in de manieren waarop een melodisch thema, hier gespeeld op een piano, met behulp van elektro-akoestische technieken getransformeerd kan worden. Het leidde tot Inja, dat zo ongeveer het tegenovergestelde is van Inam. Een ambient-achtige sfeer creëert Stanović hier. En dan is er Foundry Flux waarin de componist zich laat inspireren door een oude gieterij in Sheffield die tot 1951 als zodanig in gebruik was en nu is getransformeerd in een artistieke vrijplaats, zoals we dat op veel plekken tegenkomen. Het vloeien van het hete staal nam Stanović als uitgangspunt en trok dat door naar het vloeiende dat ook in verandering zit, bijvoorbeeld die van de stad. Muzikaal koos hij daarom voor het geluid van verkeer, wat hier overigens ook wel wat weg heeft van het geluid van de branding, en de dynamiek die daarbij hoort. Tot slot brengt Stanović, met Would be to seek een hommage aan één van de grondleggers van de elektro-akoestische muziek, Beatriz Ferreyra die in 2017 tachtig werd.