Vanuit Montréal, Canada vertelt Roxanne Turcotte haar verhalen. Beter: laat ze deze voordragen. Deze componiste regisseert niet alleen haar stemacteurs, ze houdt in een mêlee aan instrumentale fragmenten en knipsels van veldopnamen haar musique concrète op een duidelijk anekdotische koers.

Turcotte’s verhalenbundel kent acht hoofdstukken. Ze gaat steevast uit van uit het leven gegrepen situaties; het alledaagse wordt onderwerp van een akoesmatisch experiment richting een vorm van alchemie in muziek en tekst. Daarin speelt uitvergroting van het minuscule niet zelden de hoofdrol.

Alsof Turcotte een raam openzet en de geluiden haar komen aanwaaien; zo schijnbaar achteloos komen de zeer complexe en heel tactiele composities voor de dag. Want juist door het triviale dat je vaak over het hoofd ‘hoort’ te componeren en daarmee tegelijk te abstraheren en te concretiseren, ontdoet deze elektro-akoestische muziek zich van elke notie van cliché en zelfs ambientgevoel.

Het is een zekere mate van fijngevoeligheid, romantiek zelfs, die de acht werken zo dichtbij brengt dat ze op slag geïnternaliseerd zijn. Niet worden, maar zijn. Turcotte lijkt wel te vragen: “Waarom heb je dit niet eerder gehoord? Waarom is het je niet opgevallen?” En daarmee ook: “Luister je eigenlijk wel?” Alsof ze zegt: “Wat klinkt de wereld mooi. Toch?!”

Cinematisch verhalend is Fenêtres intérieures geen academische zware kost of muziek waarvoor je eerst een boekenplank aan secundaire literatuur tot je genomen moet hebben alvorens er enige sjoege van te kunnen beginnen maken. Het is de koppeling van fragiel componeren op het scherpst van de minimalistische snede en directe herkenbaarheid die Turcotte’s werken een toegankelijkheid bieden die uitnodigt tot een nieuw luisteren. Ook als haar stukken niet te horen zijn.

L’envol is the first solo album release from American-born, Brussels-based composer Elizabeth Anderson. She is a prolific artist and teacher, and when I hear the opening of L’envol, I feel somewhat like I am at the beginning of a lecture on electronic music.

The sounds are perhaps what you might have expected from the title of the record, (L’envol is French for The Flight), but only if you have spent a lot of time watching science fiction films from the Nineteen Sixties. I know these soundscapes because they furnish my dreams. It is a vernacular that as a reader and writer of science fiction — stories of space and space travel — I know very well. This is not a bad thing, although it does afford me a level of commitment to the narrative of these haunting pieces that I realise that those unfamiliar with the genre and its common narrative might find inaccessible. I would hope that, like me, listeners will be engaged by the ideas presented and then be prepared to take the chance and listen with open minds as well as open ears.

This work deals with themes that are well-known, not tropes exactly; archetypes perhaps, and reflected in the titles of the different pieces — Les forges de l’invisible (“The Invisible Forges”), Solar Winds, Ether, Protopia/Tersseract — evocative of the kinds of titles to stories that take us into uncharted space in the deepest parts of the universe. I was drawn to this music because of this so it is unsurprising, and possibly quite affirming, to discover that it does exactly what it says on the tin.

What, inevitably, I find myself coming to believe is that Elizabeth Anderson also has this shared vernacular of the genre, that she is communicating the same ideas and thematic narratives of science fiction writing, the ideas and themes that draw me in to the writing and films of the genre. Because the thing that is most important to say is that, whilst there is nothing here that an aficionado of science fiction won’t recognise, there is nothing of the parody in this work. It is in itself a genuine work of science fiction, just as you might find in the writings of Ursula Le Guin or Isaac Asimov. It deals in the same big themes of vastness and loneliness, of unknown landscapes. It introduces your brain to concepts of scale that are impossible to experience on our small planet, and to concepts, therefore, of our own humbling insignificance.

I find myself wanting to accompany this piece with an infographic depicting our size relative to the universe (actually, for anyone who found the soundtrack of the film Gravity as irritating as I did, this would make a very good reboot). I did not want to write about this work track by track; the thematic structure of the work is the point and the component parts are narrative in their flow from one place to the next, much as any collection of movements in a symphony for traditional instruments. That this work is made using sampled sounds and synthesised recordings does not take away from its symphonic structure or its ability to engage the listener’s attention. If you are looking for recurrent themes, it is not in motifs of repeated sounds that these appear, but in the return always into the silence between the sounds, which then in turn bring you back to the huge emptiness of space, slightly altered by the journey.

I feel as though, even if I listen to this every day (and I have been), I will hear something more in there each time and be intrigued. If there is a concern about the hook of this collection, it is that unless the listener has a vested interest in the narratives of space and space travel, they might not bother, just as with genre fiction in more traditional media. I suppose this is the chance one takes making art that is about things that are as yet unknown or potentially unknowable. I like L’envol for its stark galaxyscapes and the enormous quantities of emptiness it affords my ambulations into the realms of those places, although I suspect it is, like deep science fiction writing, not for everyone.

On February 11, 2015 Musiques & Recherches present the concert Créations M&R + Carte blanche à Åke Parmerud at Espace Senghor in Brussels (Belgium). On the programme are premieres by Elizabeth Anderson, Katharina Klement, Annette Vande Gorne, Irene Pacini et Åke Parmerud…

[…] Adembenemend

Soms schieten woorden te kort. Dan valt het gesprek feitelijk stil. Dan voel je alleen nog maar en neemt de muziek je mee. Je geeft je over. Zoals bij de wereldpremière van nureinwortgenügtnicht van multi-instrumentalist en componist Pierre Alexandre Tremblay. Over twaalf kanalen stuurt hij onder andere vooraf opgenomen partijen uit. Een deel van het surroundgeluid wordt live gevormd. Dit doet Tremblay in intrigerende wisselwerkingen tussen performer en microfoon. Heather Roche jaagt haar basklarinet door vele tonaliteiten en texturen. Daarmee haalt ze vooral qua detaillering en frasering Colin Stetson rechts in, zodat hij op slag lomp lijkt. Adembenemend is ook de vocale serie erupties vol overtuigings- en zeggingskracht die sopraan Peyee Chen brengt.

In Tremblay’s lange nieuwe stuk zijn flarden te herkennen die al op zijn album La marée staan. Ingebed in dit veelzijdige livenarratief is de muzikale brille rijker en dieper dan tevoren. Dit werk verdient absoluut een plek op het Holland Festival. Het is immers een stuk dat betoont hoe divers een muzikale luisterervaring anno nu kan zijn, ook — of juist — in gecomponeerde muziek. Caleidoscopisch, bedwelmend en zo tastbaar emotioneel dat het lichamelijk wordt. […]

Conservatoire de musique de Montréal graduate Roxanne Turcotte served a high-quality gourmet dish I haven’t expected from an academician. The usual stance of academically trained artists often resembles a well trained ego but nothing else. Luckily this is not the case.

First track with voice preapration and voice-over narratives gives a great atmosphere to something that could be well used in some derivative of ambient music but as such is much more interesting and no operating in clichees at all.

Field recordings, voice and preparations of acoustic instrumentts play the first seats in the cast here. It may sound trivial when you think of it but the ultimate feeling I got apart from the obvious interesting tonalities is the essence of the feminine spirit and mind expressed through this album — the gentility and the sound concept is just so striking and yet not overworked at all.

The 18th Opus Prizes winners were announced on February 1, 2015 in Montréal. The “Disc of the Year — Musique actuelle, Electroacoustics” is La marée by Pierre Alexandre Tremblay.